De aardappel. Jarenlang een hoeksteen van onze voeding, maar stillaan veel plaats verloren aan rijst, pasta en andere bijgerechten. Ikzelf ben nog een van de gelukkigen die verse aardappeltjes eet van bij de grootouders. De Eerstelingen zijn ieder jaar opnieuw iets om naar uit te kijken, en in de herfst is de oogsttijd van de Bintjes of Charlottes. Velen onder jullie kopen in de lokale supermarkt een zakje van 2,5 of 5kg, en komen weer effe toe.

Nochtans is het leuk en gemakkelijk om zelf aardappelen te kweken. Je hebt er zelfs niet veel grond voor nodig.

Plantaardappelen en keuzes.
Plantaardappelen kan je kopen bij de Aveve, of een andere tuinshop. Heb je een boer in de buurt die aardappelen kweekt, kan je hem misschien vragen naar een handvol planters. Geef de boer enkele euro’s en dat is geregeld Let wel op dat het consumptieaardappelen zijn, en geen zetmeel-aardappelen. Met deze laatste ben je niets!

Er bestaan talloze rassen aardappelen, onderverdeeld in kookvastheid, schilkleur, ziekteresistentie, vleeskleur en zo verder. Voor de eigen teelt raad ik aan om vooral rekening te houden met ziekteresistentie. Niets zo erg om je eigen kleine oogst te zien verloren gaan aan Aardappelplaag of een Colorado-kever-aantasting.

De beste keuze voor de eigen teelt zijn vroege rassen. Hiermee kan je al in juni je eigen verse aardappeltjes oogsten.

Hoe gaan we te werk?
In de volle grond:
Spit de grond waar je de aardappelen wil planten goed los, en werk mest of compost onder. Stalmest is de beste keuze, maar moeilijk te verkrijgen. Gedroogde koemest mag ook altijd. Maak een klein putje, en leg er een plantaardappel in. Met de aarde van het volgende putje dek je de vorige aardappel af. Laat voldoende afstand tussen de plantputjes (50-75cm) Herhaal dit tot al je aardappeltjes geplant zijn. De aardappel gaat nu beginnen kiemen. Na enkele dagen zal je zien dat de eerste blaadjes boven komen. Laat de aardappel rustig een struik vormen, tot wanneer hij ongeveer 15-20cm groot is. Dan is het tijd voor de eerste aanaarding. We gaan de struik langs alle kanten afdekken met losse aarde. Dit voorkomt dat onze knollen groen worden. Laat een 5-10cm struik boven de aarde uitkomen. De plant gaat verder groeien, en enkele weken later is het tijd voor een 2de aanaarding. Onze kuil (zo noemen we de hoop aarde rond de plant) is ongeveer 35cm hoog op het einde van de aanaarding. Let ondertussen op of je geen ziektebeelden ziet, of insecten-aantastingen.

Vroege aardappelrassen kan je oogsten vanaf het ogenblik dat de eerste bloemen openkomen. Dit is dikwijls anderhalve tot 2 maand na het planten. Vroege rassen moeten ten laatste 3 maand na aanplanting geoogst zijn.
De late rassen mag je laten staan tot het loof afsterft. Late rassen zijn ook beter voor bewaring.

Aardappels in de volle grond kunnen in de groententuin, maar heb je ergens in een border een hoekje leeg staan waar je niet echt iets mee doet, dan is het ook al de moeite van er 2 of 3 aardappeltjes te planten.

Op het terras?
Ik besef dat velen van jullie helemaal geen tuin hebben. Maar niet getreurd, ook jij kan genieten van aardappels van eigen oogst. Het enige dat je nodig hebt is een grote bloempot (30cm doorsnede). Vul de pot tot halverwege met losse aarde waar je wat compost en potgrond tussen mengt. Leg in het midden een pootaardappeltje, en bedek deze met een laagje grond. Is er nog kans op nachtvorst, zet deze pot dan op een vorstvrije, lichte plek. Eventueel kan je je kostbare plantje afdekken met een plastiekfolie over de pot, of een waterfles van 5l (type Crystaline van in de Colruyt) waar je de bodem hebt uitgesneden. Als je struikje een 10tal cm hoog is, voeg je wat grond toe in de pot, zodat er nog 5cm plant boven uit komt. Doe dit telkens opnieuw, tot de pot bijna tot boven gevuld is. Zorg ondertussen dat je pot genoeg zon krijgt, bemest eventueel af en toe bij met bladvoeding of wat kunstmest (zeker niet teveel!!). Na een 2tal maand zal je plant mooie bloemen krijgen. Heb je gekozen voor een vroeg ras (wat ik zeker zou aanraden voor de kweek in pot), dan is dit het oogsttijdstip. Zo, in plaats van naar de supermarkt te gaan en daar je aardappels duur te betalen, kom je thuis van je werk, en haal je je patatjes vers uit de grond. Verser kan niet!!
Wil je een 2de oogst uit dezelfde pot, dan moet je de aarde wel helemaal verversen! Doe je dit niet, dan vergroot de kans op ziektes en plagen aanzienlijk!